Remweg en stopafstand

Drie afstanden

Reactieafstand is de afstand die je aflegt tussen het ontstaan of waarnemen van gevaar en het beginnen van de remwerking. Remweg is de afstand vanaf de effectieve remwerking tot stilstand. Stopafstand is reactieafstand plus remweg. Wanneer je later waarneemt of langer nodig hebt om een beslissing te nemen, neemt de totale stopafstand toe.

Reactieafstand kun je voor een gekozen reactietijd berekenen: snelheid in km/u gedeeld door 3,6, maal reactietijd in seconden. Eén seconde is slechts een rekenaanname. Een echte reactietijd is niet altijd één seconde en wordt langer door afleiding, vermoeidheid of onverwachte situaties.

Remweg groeit sterk met snelheid

Onder gelijkblijvende omstandigheden is de remweg ongeveer evenredig met het kwadraat van de snelheid. Twee keer zo snel geeft dan ongeveer vier keer zoveel remweg. De reactieafstand verdubbelt bij dezelfde reactietijd. De hele stopafstand verviervoudigt dus niet automatisch, omdat die uit twee verschillende delen bestaat.

Een illustratief rekenmodel is remweg = v² / (2a), waarbij v in meter per seconde staat en a de aangenomen constante vertraging is. Bij 50 km/u, één seconde reactietijd en een gekozen vertraging van 7 m/s² komt de reactieafstand op ongeveer 14 meter, de remweg op ongeveer 14 meter en de stopafstand op ongeveer 28 meter. Dit is geen voorspelling voor iedere auto of weg; het legt alleen het verband uit.

Wat de remweg beïnvloedt

Grip, weghelling, banden, remmen, belading en voertuigtype beïnvloeden hoe snel je werkelijk kunt stoppen. Water, sneeuw, ijs, bladeren en olie kunnen grip verminderen. Versleten of verkeerd opgepompte banden veranderen het contact met de weg. Een aanhanger kan de voertuigreactie en stabiliteit beïnvloeden. Bergaf kan een stop langer duren.

Onder ideale, gelijke omstandigheden bepaalt de massa niet eenvoudig een vaste verdubbeling van de remweg. In het werkelijke voertuig veranderen door belading onder meer rembelasting, warmte, bandenbelasting en balans. Gebruik daarom nooit de redenering 'mijn remweg blijft zeker gelijk, want er is ABS'.

ABS en noodremmen

ABS voorkomt zoveel mogelijk dat wielen bij stevig remmen blokkeren en helpt de bestuurbaarheid behouden. Het maakt glad wegdek niet stroef en verkort de remweg niet onder alle omstandigheden. Bij een auto met ABS druk je bij een noodstop stevig en aanhoudend op de rem; pomp niet omdat het pedaal trilt. Volg de voertuiginstructies. Op een motor is doseren en balans houden extra belangrijk, uitgelegd in de motorlessen.

Zicht bepaalt snelheid

Stel dat je door mist slechts 25 meter vrije weg ziet. Een theoretische stopafstand van 28 meter bij 50 is al langer dan dat zicht. Dan moet je snelheid lager, en in werkelijkheid kunnen natte weg en langere reactie nog meer ruimte vragen. Alleen weten dat je wettelijk 50 mag, helpt niet.