Jouw complete theorieboek

Basis · alle rijbewijzen

Afslaan en bijzondere manoeuvres

Voorsorteren en afslaan onderscheiden van manoeuvres waarbij je al het overige verkeer voorlaat.

3 minuten lezen · Gecontroleerd op 30-09-2026

Gecontroleerd aan officiële bronnen op 30 september 2026. RVV art. 17–18, 43, 54–55, 76 en 78. Praktische rijadviezen zijn herkenbaar als advies.

Afslaan voorbereiden

Kijk eerst of je mag en veilig kunt afslaan. Controleer borden, voorsorteerpijlen, spiegels, het naast je gelegen weggedeelte en eventuele paden. Geef richting aan vóór je afslaat. Verlaag je snelheid op tijd en kies de juiste versnelling of bediening zonder je aandacht van het verkeer te verliezen.

Voor rechtsaf mag je tijdig zoveel mogelijk rechts voorsorteren. Voor linksaf mag je richting de wegas voorsorteren; op een rijbaan voor één richting zoveel mogelijk links. Voorsorteren is toegestaan, maar mag geen verboden gebruik van een fietsstrook of overschrijding van een doorgetrokken streep worden. Volg de richting van de voorsorteerstrook waarop je je bevindt.

Afslaan: verkeer op dezelfde weg

Wie afslaat laat verkeer dat op dezelfde weg tegemoetkomt of zich naast dan wel links of rechts dicht achter hem bevindt voor. Dit geldt dus ook voor rechtdoor lopende voetgangers en fietsers op een pad naast de rijbaan. Bij twee tegemoetkomende afslaande bestuurders laat linksafslaand verkeer de rechtsafslaande bestuurder voorgaan. Deze afslaaregels hebben een uitzondering voor trams.

Voorrang geven aan een kruisende bestuurder en verkeer op dezelfde weg voor laten gaan zijn twee verschillende beoordelingen. Ook op een voorrangsweg kan een rechtsafslaande automobilist een rechtdoorgaande fietser of voetganger naast zich voor moeten laten gaan.

Bijzondere manoeuvres

Bij een bijzondere manoeuvre laat je al het overige verkeer voorgaan, inclusief voetgangers. Voorbeelden zijn wegrijden, achteruitrijden, keren, een uitrit verlaten, een inrit oprijden, invoegen, uitvoegen en van rijstrook wisselen. Onderzoek ook de kant waar je voertuig uitzwenkt. Kijk tijdens de hele manoeuvre door; één controle vooraf is onvoldoende.

Bij belangrijke zijdelingse verplaatsingen geef je richting aan. Dit geldt voor motorvoertuigbestuurders en bromfietsers bij onder meer wegrijden, inhalen van een motorvoertuig, in- en uitvoegen en strookwisselen. Bromfietsers kunnen bij ontbreken van richtingaanwijzers een armteken geven. Een richtingaanwijzer verplicht anderen niet jou ruimte te geven.

Een uitrit herkennen

Een uitrit kan herkenbaar zijn aan de bestemming, bijvoorbeeld een garage of parkeerterrein, of aan de inrichting, zoals een doorlopend trottoir met inritbanden. Een verhoging alleen bewijst niet altijd dat het een uitrit is; kijk naar de hele constructie en bestemming. Verlaat je een uitrit, dan laat je al het overige verkeer voor. Dat geldt ook als de weg rechts van jou ligt.

Achteruitrijden en keren

Houd je snelheid zeer laag en stop zodra je zicht onvoldoende is. Een camera of parkeersensor vult direct waarnemen aan maar laat niet iedere voetganger, laag obstakel of uitzwaai zien. Laat een helper alleen op een veilige, zichtbare plaats aanwijzingen geven; jij blijft verantwoordelijk. Keer niet waar F7 dit verbiedt en nooit op een auto(snel)weg.

Voorbeeld: uitrit met trottoir en fietspad

Je rijdt een parkeerterrein af, kruist eerst het trottoir en daarna het fietspad. Je laat de voetganger én fietsers uit beide richtingen voorgaan en pas daarna beoordeel je het verkeer op de rijbaan. Stop niet zo ver naar voren dat je het trottoir of fietspad blokkeert terwijl je op een opening wacht.

Test jezelf

Bedenk eerst je antwoord. Open daarna de uitleg.

Wie laat je voor bij het verlaten van een uitrit?

Al het overige verkeer, ook voetgangers en fietsers.

Mag je een doorgetrokken fietsstrook gebruiken om rechts voor te sorteren?

Een automobilist mag die strook niet gebruiken.

Is een parkeercamera voldoende bij achteruitrijden?

Nee. Controleer ook rechtstreeks, met spiegels en tijdens de hele manoeuvre.

Bronnen bij deze les

Advertentie · partnerlink

Auto Praktijkboek Rijbewijs B - VekaBest

Dit auto praktijkboek is geschikt voor Nederland. VekaBest ontwikkelt al bijna 60 jaar theorie en praktijk producten en heeft al meer dan 4 miljoen geslaagden. Wil je sneller slagen voor je praktijk examen? Zoek dan niet verder, maar ga voor dit auto praktijkboek en bereid je voor op het CBR praktijk examen in 2026.

Bekijk product →

Klaar om je theorie te testen?

Kies jouw rijbewijs en start een gratis oefenexamen. Na afloop zie je je score en krijg je uitleg bij je antwoorden.